Bogdan Hutten-Czapski

Pierwszy rok

Na początku wojny Czapski został przydzielony do niemieckiego Sztabu Generalnego, kierowanego wskroś Hindenburga dodatkowo Ludendorffa, jak referent uprzejmy do spraw wschodnich - obaj generałowie, nie przewidziawszy w ten sposób szybkiego zwycięstwa niemieckiego, jakie miało miejsce, planowali ewentualne wywołanie powstania antyrosyjskiego do wnętrza Kongresówce dodatkowo chcieli wyzyskać wobec tym koneksje Czapskiego również uznanie Likowskiego w charakterze Prymasa Polski. Odkomenderowany następnie do sztabu Mackensena, Czapski był świadkiem, po zwycięskiej na rzecz Niemców bitwie poniżej Brzezinami, zajęcia Łodzi również Łęczycy. W grudniu 1914 roku pojechał z rozkazu Wilhelma II do Poznania, aby tam, jak burgrabia Zamku, podać 23 grudnia do wnętrza imieniu cesarza buławę marszałkowską "oswobodzicielowi Prus Wschodnich" Hindenburgowi. W lutym roku 1915 zmarł arcybiskup Likowski również cesarz Wilhelm mianował Czapskiego swym zastępcą pod uroczystościach pogrzebowych w środku Poznaniu; kiedy hrabia w tym miejscu przybył, okazało się że berlińskie MSW zmieniło decyzję monarchy: Czapski jak Polak byłby nieodpowiednim reprezentantem cesarza, i w takim razie oddelegowano do Poznania pruskiego ministra kultury, oraz hrabiemu pozwolono wystąpić ledwie w środku roli burgrabiego Zamku. Był to wiodący prym znak tego, jako delikatny był wprzódy w takim przypadku zasięg władzy Wilhelma II - Czapski tego niestety nie pojął.

W kwietniu 1915 r. kanclerz Bethmann-Hollweg wysłał Czapskiego z tajną misją do Rzymu, na rokowania z dobrym znajomym hrabiego, premierem Giolittim - chodziło o to, aby ściągnąć Italię, jak dotąd neutralną, od momentu przystąpienia do wojny po stronie Ententy. Misja Czapskiego była skazana na niepowodzenie, skoro Włosi do wnętrza zamian zbytnio sposób bycia neutralności żądali przekazania im wskroś Austrię Tyrolu Południowego, i Austria była do wnętrza tej kwestii nieustępliwa.