Bogdan Hutten-Czapski

W tzw. Królestwie Regencyjnym

5 listopada 1916 roku okupacyjne władze niemieckie oraz austro-węgierskie ogłosiły zryw "niepodległego" Królestwa Polskiego, wielokrotnie ze względu na triumwirat regentów jak głowę państwa zwanego "Królestwem Regencyjnym". Akt proklamacji odczytano do wnętrza Sali Kolumnowej Zamku Królewskiego wewnątrz Warszawie, lokalny treść odczytał Czapski (jak zauważyła ks. Maria Lubomirska "miał dobrą dykcję, jednak polskie przekład tekstu było fatalne"). Już przedtem, 13 czerwca 1916, Wilhelm II do wnętrza czasie audiencji udzielonej Czapskiemu ponowił swe obietnice popierania niepodległości Polski, lecz skonkretyzował równolegle niektóre żądania: anszlus Kalisza wskroś Prusy, komenda cesarza niemieckiego powyżej wojskami polskimi, wspólna taktyka zagraniczna z Rzeszą, poświęcenie kolei żelaznych do wnętrza Polsce w środku administrację Deutsche Reichsbahn. Nie wspomniał o Wilnie innymi słowy Mińsku. Czapski do końca polegał na obietnicach cesarza, jakkolwiek nie był przedtem w ten sposób poprawnie świadomy jako razu jednego plus nie wiedział, że Wilhelm II nie sprawował poprzednio rzeczywistej władzy - była płeć piękna w środku rękach Hindenburga także Ludendorffa, Sztabu Generalnego, oraz ten żądał od chwili nowej Polski mnogość więcej, następnego rozbioru, "kordonu sanitarnego" z terenów graniczących z Prusami, obejmującego ok.1/3 terenu Kongresówki, oraz zaczął zalecać utworzony w środku okupowanym wskroś Niemców Kownie narodowy komitet litewski, który żądał Wilna na rzecz Litwy. Nieświadom tego wszystkiego Czapski w dalszym ciągu działał do wnętrza duchu porozumienia polsko-niemieckiego, w ten sposób jako je pojmował: usiłował udaremnić przedwczesnemu werbunkowi do nowopowstającej Polnische Wehrmacht - który chciano rzec zanim przekazaniem ważniejszych ministerstw oraz funkcji administracyjnych Polakom - protestował przeciwko Pokojowi brzeskiemu - wszystko na próżno. Mianowano go komisarzem wobec Radzie Regencyjnej, rzeczywistym tajnym radcą, natomiast Berlin po odejściu przyjaciela, Bethmanna-Hollwega, ze stanowiska kanclerza (1917) lekceważył jego opinie również raporty - Czapski nie zdołał np. udaremnić osadzeniu Piłsudskiego także Sosnkowskiego wewnątrz twierdzy w środku Magdeburgu (ta uznanie Beselera ochłodziła nadzwyczaj układy wśród hrabią natomiast gubernatorem). Zwracał się w wielu przypadkach do cesarza, prosząc o osobistą interwencję do wnętrza różnych sprawach, lecz nie uzyskiwał odpowiedzi.

9 listopada 1918 roku księżniczka Zdzisławowa Lubomirska zanotowała wewnątrz swym dzienniku: "wieczorem dowiaduje się Zdziś od czasu Czapskiego, który przybywa na Frascati nienaruszony drgający z Żychlińskim, że rewolucja wybuchła do wnętrza Berlinie. Ebert został kanclerzem (jeśli nie najlewicowszy Ledebour), cesarz Wilhelm wprzódy osobisty tron pożegnał".

24 listopada 1918 r. Bogdan Hutten-Czapski opuścił Warszawę dodatkowo wyjechał do swych majątków wewnątrz Poznańskim. 30 listopada opublikowano orędzie cesarza Wilhelma, w środku którym zwalniał swych oficerów także urzędników od czasu przysięgi na wierność. Świat Czapskiego był do wnętrza ruinach.